Odwiedź nas również na:
W tym artykule dowiesz się, co to jest CSR i jak spełniać wybrane wymagania w swojej firmie. Sprawdź zestawienie najważniejszych informacji!
Customer Specific Requirements, czyli CSR, to dodatkowe wymagania specyficzne dla danego klienta, które uzupełniają standardy zarządzania jakością w branży motoryzacyjnej. Można powiedzieć, że CSR i normy oraz standardy są jak naczynia połączone, które każda organizacja w branży musi poznać i odpowiednio zaimplementować. CSR są interpretacjami lub wymaganiami uzupełniającymi określone fragmenty standardu IATF 16949:2016 dotyczącego systemu zarządzania jakością dla przemysłu motoryzacyjnego (choć pojęcie CSR ewaluowało już poza motoryzację na inne branże i dotyczy także uzupełnienia innych norm i standardów).
Wymagania CSR to kluczowy element systemu zarządzania jakością. Są one dodatkowymi wymaganiami klientów dla dostawców, które bezpośrednio wpływają na sposób działania organizacji. CSR mogą definiować specyficzne metody, procesy oraz procedury, które organizacja musi wdrożyć, aby sprostać wymaganiom klientów. To właśnie te wymagania mogą realnie zmienić system zarządzania jakością, wpływając na jego kształt oraz sposób realizacji procesów.
Najnowsze publikacje dotyczące CSR od klientów, którzy są częścią grupy IATF, można znaleźć na oficjalnej stronie IATF.
Można tam pobrać aktualne wytyczne od poszczególnych producentów OEM (Original Equipment Manufacturer), którzy publikują swoje specyficzne wymagania dla dostawców w branży motoryzacyjnej.
Zrozumienie i wdrożenie wymagań specyficznych klientów jest kluczowe dla każdej organizacji w branży motoryzacyjnej. Obecnie (na dzień 21 października 2024 r.) na oficjalnej stronie grupy IATF swoje CSR publikuje 12 OEM-ów. Standard IATF 16949:2016 w punkcie 4.3.2 jasno określa, że wymagania specyficzne klienta muszą być poddawane ocenie oraz włączane do systemu zarządzania jakością organizacji. Bez tego nie jest możliwe prawidłowe dostosowanie procesów, co może prowadzić do problemów z jakością i satysfakcją klientów.
Przede wszystkim po to, by doprecyzować lub uszczegółowić wymagania zawarte w standardzie IATF, dostosowując je do swoich specyficznych potrzeb i procesów. CSR to również forma porozumienia jakościowego pomiędzy wszystkimi uczestnikami łańcucha dostaw – od OEM-ów, przez dostawców pierwszego rzędu (Tier 1), aż po dalszych podwykonawców (Tier 2 i niżej). Specyficzne wymagania dotyczą różnych aspektów działalności, takich jak procesy zapewnienia jakości, zakupy, logistyka czy zarządzanie łańcuchem dostaw.
Warto podkreślić, że zgodnie z punktem 7.5.1.1 standardu IATF 16949:2016, organizacje muszą dokumentować system zarządzania jakością, który zawiera księgę jakości. Księga ta powinna zawierać dokument wskazujący, w jaki sposób wymagania specyficzne klientów są wdrożone w organizacji (czytelniku: jeśli pracujesz w branży motoryzacyjnej w zakładzie certyfikowanym na zgodność z IATF i nie masz pewności, czy taki dokument istnieje i jak wygląda, warto skontaktować się z osobą odpowiedzialną za system zarządzania jakością – świadomość to pierwszy krok do jakości).
Warto pamiętać, że sukces w branży motoryzacyjnej opiera się na dobrej współpracy z klientami, a ta współpraca jest możliwa tylko wtedy, gdy odpowiednio zrozumiemy, wdrożymy, będziemy realizować i egzekwować specyficzne wymagania klientów. To my, jako dostawcy, musimy zadbać o to, aby audytorzy wewnętrzni systemu byli w pełni kompetentni i biegle poruszali się w tematyce CSR, co zostało dokładnie opisane w punkcie 7.2.3 standardu IATF 16949:2016. Zgodnie z tym punktem oraz zatwierdzoną interpretacją nr 4 dla tego punktu, audytorzy systemowi muszą znać i rozumieć specyficzne wymagania klientów.
Dodatkowo, podczas audytów systemu zarządzania jakością, w których wszystkie procesy muszą zostać sprawdzone w ciągu trzech lat kalendarzowych (punkt 9.2.2.2 IATF), organizacje powinny oceniać spełnianie wymagań specyficznych klienta. To kluczowy element zapewnienia, że wdrożenie tych wymagań jest skuteczne i zgodne z oczekiwaniami klientów.
Wymagania specyficzne klientów pojawiają się również w kontekście audytów procesów zgodnych z VDA 6.3 – standardem szeroko stosowanym w Europie, zwłaszcza wśród niemieckich OEM-ów i ich dostawców. Dla przykładu – Volkswagen w swoich CSR określa wymaganie posiadania licencji VDA QMC przez audytorów drugiej strony (auditor dostawców) w kontekście audytów procesów (zgodnie z Formel Q Capability Appendix rozdział 2, punkt 5.7).
Zobacz nasze szkolenie z VDA 6.3!
Warto również wspomnieć o standardzie APQP, który przeszedł rewizję w marcu 2024 roku. CSR w kontekście APQP odgrywają kluczową rolę, szczególnie w fazie planowania i definiowania programu (Plan and Define Program). Na tym etapie specyficzne wymagania klienta mogą wskazywać na szczególne cechy produktów i procesów, które powinny być uwzględnione przez zespół planujący jakość produktów. Traktujemy więc CSR jako niezbędne dane wejściowe do naszego projektu. Brzmi prosto? No to zachowaj czujność, bo CSR mogą określić, że interdyscyplinarne podejście dostawcy do zarządzania projektem ma opierać się nie na APQP, ale np. VDA MLA!
Zobacz nasze szkolenia z APQP – Szkolenie w firmie – Szkolenie otwarte.
W kontekście analizy systemów pomiarowych MSA (Measurement System Analysis), CSR mogą narzucać wybór określonych metod, takich jak opisane w standardach AIAG MSA lub VDA 5. Co ciekawe, obecnie AIAG i VDA współpracują nad zharmonizowaną wersją podręczników MSA oraz SPC (Statistical Process Control).
Zobacz nasze szkolenia z MSA – Szkolenie w firmie – Szkolenie otwarte.
Zatwierdzanie produktów i procesów może również odbywać się zgodnie z różnymi standardami, np. AIAG PPAP lub VDA 2 PPA, co również może być określone w CSR poszczególnych klientów. W przypadku BMW lub Mercedesa, procesy te mogą być realizowane za pomocą specjalnych aplikacji, takich jak IPQ lub PIA, co jeszcze bardziej pokazuje, jak specyficzne wymagania klientów mogą wpływać na operacyjne aspekty działalności dostawców (a także bezpośrednio na koszty).
Zobacz nasze szkolenia z PPAP – Szkolenie w firmie – Szkolenie otwarte.
Statystyczne sterownie procesami (SPC) oraz wartości zdolności procesowych to kolejne obszary, gdzie CSR mogą narzucać szczególne wymagania. Na przykład, Mercedes w swoich specyficznych wymaganiach określa minimalne wartości wskaźników wydajności procesów, które muszą być spełnione, aby procesy były uznane za zdolne. Zgodnie z MBST 2020, rozdział 13/19, sekcja 5, paragraf 9. charakterystyka DS/DZ określona w dokumentach specyfikacji (np. rysunki, dane CAD, dokumentacja) musi reprezentować określone wartości wskaźników: dla wskaźnika wydajności procesu/wskaźnika wydajności maszyny Ppk/Pmk ≥ 2,0, a dla procesów stabilnych Cpk ≥ 1,67.
Zobacz nasze szkolenia z SPC – Szkolenie w firmie – Szkolenie otwarte.
Customer Specific Requirements (CSR) są kluczowym elementem zarządzania jakością w branży motoryzacyjnej. Dzięki nim OEM mogą doprecyzować swoje wymagania wobec dostawców, wpływając na wszystkie etapy procesu produkcji, zapewnienia jakości i zarządzania łańcuchem dostaw. Znajomość i wdrożenie CSR jest absolutnie niezbędne dla każdej organizacji, która chce skutecznie współpracować z klientami, spełniać ich oczekiwania oraz zachować najwyższe standardy jakości.
Znajomość CSR oraz ich bieżące wdrażanie w firmie pozwala nie tylko spełniać wymagania klientów, ale także unikać kosztownych błędów i opóźnień. To fundament, na którym opiera się cała współpraca pomiędzy OEM-ami a ich dostawcami, gwarantujący sukces w coraz bardziej konkurencyjnej branży motoryzacyjnej.
Autor: Marcin Najdek [PROQUAL]
PROQUAL Management Institute
B. T. Greber Spółka Jawna
