Nowy podręcznik SPC AIAG & VDA ed. 1, 2026 – sprawdź, co się zmienia!

AIAG i VDA opublikowały pierwszy wspólny podręcznik do SPC i wbrew pozorom największa zmiana nie dotyczy wzorów, tylko samego podejścia do implementacji. Więcej w artykule.

W lipcu 2026 roku organizacje AIAG i VDA opublikowały pierwszy wspólny podręcznik do SPC (AIAG & VDA SPC Manual 2026). Dyskusja wokół niego skupiła się głównie na matematyce: nowych wzorach, poziomach istotności, wskaźnikach zdolności i typach kart kontrolnych. Zmiany w tym obszarze rzeczywiście się pojawiły, ale to nie one wprowadzają największą zmianę do statystycznego sterowania procesem. 

Istotna zmiana dotyczy sposobu wdrażania SPC w organizacji. I widać to już w samej konstrukcji podręcznika, gdzie od pierwszych stron kładziony jest nacisk na opis do czego SPC ma w firmie doprowadzić. Dopiero na dalszych stronach standardu pojawia się instrukcja, jak wyznaczyć kartę kontrolną i wskaźniki zdolności. Taka kolejność to komunikat sam w sobie. 

SPC jako cykl decyzyjny, a nie raport 

W wielu organizacjach SPC wygląda dziś tak: zmierz, zbuduj kartę kontrolną, policz wskaźniki, przygotuj raport i oceń, czy jest dobrze. Nowy podręcznik SPC AIAG & VDA układa SPC wokół cyklu PDCA, a jeszcze wyraźniej wokół znanego z Six Sigma cyklu DMAIC: zrozum proces, potwierdź wiarygodność systemu pomiarowego, zmierz, przeanalizuj, zinterpretuj wyniki, podejmij decyzję, wdróż działania i oceń ich skuteczność. 

Rys. 1. Cykl DMAIC. Źródło: opracowanie własne.

Kluczowe i często pomijane, są dwa pierwsze kroki: zrozumienie specyfiki procesu (m.in. tego, czy dane układają się w rozkład normalny i czy proces ma tendencję do zmian w czasie) oraz czy posiada potwierdzony system pomiarowy (MSA).  

Bez nich, jak podkreśla podręcznik, sam pomiar nie ma większego sensu. 

Webinar • On-line • Udział bezpłatny

SPC

AIAG&VDA

Nowe wydanie podręcznika
– co się zmienia?

Zrozum nowe wymagania SPC

Przygotuj swoją organizację na zmiany

• Nowa rola SPC oraz powiązanie z MSA, FMEA i planem kontroli
• Zmiany w ocenie zdolności procesu i analizie zmienności
• OCAP, reagowanie na niestabilność i dobór kart kontrolnych
• Jak przygotować organizację do wdrożenia AIAG-VDA SPC

24 Września

11:00-12:00/12:30

Tomasz Greber

Zarezerwuj miejsce

Control loops – o co z tym chodzi?  

Decyzje i działania standard ujmuje w sześciu tzw. control loops (pętlach sterowania). Trzy dotyczą audytów wyrobu i procesu i nie są nowością. Uwagę warto skupić na pierwszych trzech, bo to one realnie zmieniają codzienną pracę z procesem: 

• CL1 – statystyczne sterowanie procesem.  

  Cel: ciągłe (nie cotygodniowe czy „przy okazji PPAP„) nadzorowanie stabilności procesu. Odpowiedzialność standard przypisuje bezpośrednio produkcji, a nie inżynierowi procesu raportującemu raz w tygodniu. 

• CL2 – bramki zgodności jakościowej.  

  Cel: zgodność wyrobu ze specyfikacją. Odpowiedzialność również po stronie produkcji. 

• CL3 – cykl doskonalenia po procesie.  

  To dopiero tu pojawia się praca inżynierów jakości i planowania procesu, którzy okresowo analizują zachowanie procesu i szukają przyczyn zakłóceń. 

Wszystkie control loopsy opisane zostały w filmie na YouTubie:

Kto musi znać zasady SPC i na jakim poziomie? 

Nowy standard SPC AIAG & VDA 2026 wymaga odpowiednich kwalifikacji od pracowników na konkretnych szczeblach. W CL1 pracownik produkcji musi mieć co najmniej podstawową wiedzę z SPC, a jego przełożony wiedzę na poziomie eksperckim. W praktyce to właśnie na hali produkcyjnej wiedza o SPC jest dziś najsłabsza, a to tam najszybciej widać sygnały zmian w procesie. 

Wspólny mianownik: action 

„Najnowsze” standardy: AIAG & VDA SPC i FMEA oraz plany kontroli od AIAG łączy jedno słowo „action”. FMEA każe wyznaczyć Action Priority (AP) zamiast obliczyć ryzyko wskaźnikiem RPN, plan kontroli kończy się rubryką reaction plan, a nowy podręcznik SPC dokłada do tego OCAP (out of control action plan), czyli opisany plan działań na wypadek sygnału, że proces wymyka się spod kontroli. 

Chcesz wiedzieć więcej? 

Film na YouTubie: 

Więcej informacji o wspomnianych w artykule zmianach w nowym podejściu do SPC pokazujemy na naszym kanale YouTube w filmie. 

Webinar o zmianach w SPC AIAG-VDA: 

Zapraszamy serdecznie na bezpłatny webinar, który odbędzie się 24 września, o godzinie 11, a poprowadzi go Tomasz Greber. Więcej informacji o wydarzeniu i link do zapisów dostępny na stronie: Webinar zmiany w SPC 2026 – co rzeczywiście zmieniło się w nowym podejściu do SPC według AIAG-VDA?

Szkolenie z nowych wymagań SPC AIAG & VDA:

Chcesz dokładniej poznać zmiany i przygotować organizację do wdrożenia nowego podejścia? Zapraszamy na szkolenie „SPC według podręcznika AIAG & VDA – omówienie zmian”.

Szkolenie jest przeznaczone dla osób znających podstawy SPC, które chcą poznać różnice pomiędzy dotychczasowymi wymaganiami a nowym, wspólnym podejściem AIAG & VDA oraz przygotować swoją organizację do jego wdrożenia.

Doradztwo Proqual (szkolenia i konsultacje SPC): 

Ponadto zachęcamy do zapoznania się z naszą ofertą. W PROQUAL prowadzimy szkolenia, wdrożenia, projekty i warsztaty dopasowane do potrzeb organizacyjnych na bazie najnowszych wymagań rynkowych. Skontaktuj się z nami lub kliknij w link, aby sprawdzić naszą ofertę.