Odwiedź nas również na:
ISO 9001 przechodzi największą aktualizację od 2015 roku! Czy Twoja organizacja jest gotowa na zmiany, które nadejdą w 2026? Sprawdź, co musisz wiedzieć już teraz, by nie zostać w tyle.
Świat przemysłu ewoluuje w zawrotnym tempie. Nowe technologie, AI, zmiany klimatyczne – to wszystko wpływa na sposób, w jaki prowadzimy biznes. Organizacje, które nie nadążają za tymi zmianami, tracą innowacyjność i konkurencyjność, a w konsekwencji wypadają z rynku. Za tymi transformacjami podążają również przepisy i normy, w tym jedna z najważniejszych – ISO 9001.
To nie przypadek, że ponad milion organizacji na świecie stosuje tą normę. Od automotive po służbę zdrowia, od produkcji po IT – ISO 9001 jest uniwersalnym językiem jakości. To międzynarodowa norma zarządzania jakością, która pomaga organizacjom systematycznie spełniać wymagania klientów, doskonalić procesy i budować zaufanie na rynku. Certyfikat ISO 9001 to często warunek konieczny przy przetargach publicznych i współpracy z dużymi korporacjami. Aktualna wersja normy ISO 9001:2015 wprowadziła podejście procesowe, myślenie oparte na ryzyku, kontekst organizacji oraz nacisk na przywództwo i zaangażowanie najwyższego kierownictwa – ale została wydana ponad dekadę temu.
Przypomnijcie sobie rok 2015. Sztuczna inteligencja była w powijakach, praca zdalna była rzadkością, a zmiany klimatyczne dopiero zaczynały być tematem biznesowym. Świat poszedł do przodu, a normy muszą nadążać za rzeczywistością. Gdy standardy stoją w miejscu, tworzą się szare strefy interpretacyjne, które komplikują wdrożenia i audyty.
Dlatego właśnie teraz ISO 9001 przechodzi kluczową aktualizację. Nowa wersja ma odpowiadać na wyzwania współczesnego biznesu – od cyfryzacji po zrównoważony rozwój. To nie tylko zmiana przepisów, to dostosowanie do nowej rzeczywistości, w której funkcjonują nasze organizacje.
Zachęcamy do obejrzenia krótkiego filmiku, w którym nasz ekspert prezentuje praktyczne podsumowanie najnowszego szkicu normy ISO 9001; omawia zmiany, które mogą realnie wpłynąć na funkcjonowanie systemów zarządzania jakością oraz przedstawia czytelne porównanie aktualnego draftu z obowiązującymi wymaganiami.
Proces aktualizacji normy ISO 9001 to złożona procedura, która trwa latami i przechodzi przez kilka kluczowych etapów międzynarodowych konsultacji. Obecnie jesteśmy na etapie ISO/DIS 9001 (Draft International Standard), co oznacza, że projekt jest już po konsultacjach międzynarodowych i zbliżamy się do finału.
Aktualny status normy można śledzić bezpośrednio na oficjalnej stronie ISO, pod adresem: https://www.iso.org/standard/88464.html.
Rys. 1. Przewidywana ścieżka aktualizacji normy ISO 9001. Źródło: opracowanie własne.
Standardowo przy aktualizacjach norm ISO wprowadzany jest okres przejściowy. W praktyce przez 3 lata od publikacji nowej normy, organizacje mogą wybierać: certyfikować się według starej wersji lub już według nowej. W okresie przejściowym jednostki certyfikujące wydają certyfikaty w obu wersjach. Jednak po zakończeniu okresu przejściowego, wszystkie certyfikaty wydane według starszej wersji automatycznie tracą ważność. Organizacje muszą do tego czasu przejść audyt według nowych wymagań.
Choć nowa norma ISO 9001 pojawi się oficjalnie prawdopodobnie w 2026 roku, projekt DIS już pokazuje kierunek zmian. Organizacje, które rozpoczną analizę teraz, będą miały komfortowy czas na zrozumienie nowych wymagań, dostosowanie procesów i przeszkolenie zespołów – bez presji zbliżającego się audytu.
Projekt ISO/DIS 9001 pokazuje, że nadchodząca aktualizacja ISO 9001 będzie odpowiedzią na dekadę transformacji biznesowej. Oto główne zmiany w normie ISO 9001, które wyłaniają się z dostępnych projektów:
Według źródeł branżowych, nowa wersja wprowadza wymagania dotyczące promowania kultury jakości i zachowań etycznych przez kadrę kierowniczą. To fundamentalna zmiana – jakość przestaje być tylko zestawem procedur, a staje się integralną częścią sposobu działania organizacji. W praktyce oznacza to, że najwyższe kierownictwo będzie musiało wykazać, w jaki sposób aktywnie buduje środowisko, gdzie jakość i etyczne postępowanie są rzeczywistymi wartościami, a nie tylko hasłami w polityce firmy.
Projekt normy rozszerza wymagania dotyczące działań na rzecz klimatu, redukcji odpadów i etycznych praktyk w łańcuchu dostaw. Po raz pierwszy organizacje będą musiały przeanalizować dwukierunkową zależność: jak zmiany klimatyczne wpływają na ich działalność oraz jak ich działalność wpływa na środowisko i klimat. Aspekty ESG (Environmental, Social, Governance) stają się integralną częścią analizy kontekstu organizacji. To odpowiedź na globalne wyzwania i rosnące oczekiwania interesariuszy, którzy coraz częściej pytają o ślad węglowy i odpowiedzialność środowiskową.
Eksperci wskazują na silniejszy nacisk na proaktywną identyfikację i adaptację do ryzyk, przy jednoczesnym bardziej jednoznacznym rozdzieleniu zagrożeń i szans. To zmiana podejścia – szanse przestają być tylko „pozytywnymi ryzykami” i wymagają osobnych działań i strategii.
Nowa wersja ISO 9001 uwzględnia realia cyfrowej transformacji – AI, IoT, Big Data stają się częścią wymagań. Pojawia się wymóg walidacji oprogramowania używanego w monitorowaniu jakości. Papierowa dokumentacja ustępuje miejsca systemom cyfrowym, platformom online i rozwiązaniom chmurowym. Środowisko pracy w nowej normie to już nie tylko infrastruktura i technologia. To także kultura organizacyjna, zachowania pracowników i etyczne postępowanie. Organizacje muszą pokazać, że rozumieją, jak wszystkie te elementy – technologia, ludzie i wartości – wspólnie wpływają na jakość.
Przegląd zarządzania przestaje być tylko analizą tego, „co się wydarzyło”. Nowa norma wymaga uwzględnienia zmian w potrzebach i oczekiwaniach stron zainteresowanych jako kluczowych danych wejściowych. Oznacza to, że nie wystarczą już same wykresy KPI i statystyki reklamacji. Zarząd musi analizować, jak zmieniają się oczekiwania klientów, dostawców, pracowników czy społeczności lokalnej.
Załącznik A to część normy ISO 9001, która zawiera dodatkowe wyjaśnienia i wskazówki dotyczące interpretacji poszczególnych wymagań. Jest uporządkowany według struktury normy i dla każdego wymagania oferuje praktyczne podpowiedzi. Znajdują się tam przykłady dobrych praktyk, wyjaśnienia trudniejszych pojęć, sugestie metod wdrożenia oraz ostrzeżenia przed częstymi błędami interpretacyjnymi. To praktyczny przewodnik, który pomaga zrozumieć intencje twórców standardu i pokazuje różne sposoby spełnienia wymagań w zależności od wielkości i typu organizacji.
Projekt nowej wersji znacznie rozbudowuje ten załącznik, dodając jeszcze więcej wskazówek i interpretacji. Ważne rozróżnienie – choć załącznik dostarcza szczegółowych wyjaśnień, nie wprowadza on wymagań audytowalnych. Stanowi pomoc w interpretacji i wdrażaniu normy.
Dla organizacji oznacza to konieczność świadomego rozróżnienia między wymaganiami z głównej części standardu a wytycznymi pomocniczymi z załącznika. Załącznik A to cenne wsparcie w zrozumieniu intencji normy i praktycznych sposobów wdrożenia, ale nie zastępuje samych wymagań.
Projekt kładzie większy nacisk na systematyczne uwzględnianie opinii wszystkich interesariuszy – klientów, pracowników, dostawców, społeczności. W przeglądach zarządzania pojawia się wymóg analizy zmian w ich potrzebach i oczekiwaniach. To ewolucja od „satysfakcji klienta” do „doświadczenia wszystkich interesariuszy”.
Nowa norma wspiera aspekty odporności organizacyjnej – zdolności adaptacji do nieprzewidywalnych zakłóceń. Po doświadczeniach pandemii i kryzysów geopolitycznych, organizacje muszą wykazać, że potrafią nie tylko zarządzać ryzykiem, ale też szybko adaptować się do zmian.
Projekt wprowadza uproszczenia mające ułatwić wdrożenie w MŚP – bardziej przystępna forma dokumentacji, elastyczne podejście do wymagań. To odpowiedź na krytykę, że norma była zbyt skomplikowana dla mniejszych firm.
Harmonizacja z ISO 14001 (środowisko) i ISO 45001 (BHP) – wspólne terminy, zharmonizowane podejścia. Dla organizacji z wieloma certyfikatami oznacza to łatwiejsze zarządzanie zintegrowanym systemem.
Choć oficjalna publikacja ISO 9001:2026 planowana jest na wrzesień 2026, warto już dziś przeanalizować jej potencjalny wpływ na działalność firmy. Wczesne przygotowanie umożliwia dokładną ocenę ryzyk związanych ze zmianami w normie oraz opracowanie planów działania, zanim nowe wymagania staną się obowiązujące.
Gdy tylko zostanie opublikowana finalna wersja normy, będziemy na bieżąco informować o wszystkich szczegółach na naszym LinkedInie oraz w newsletterze.
Po ukazaniu się nowej wersji będzie można również zarezerwować u nas szkolenie obejmujące szczegółowe omówienie zmian, ich wpływu na organizację oraz praktyczne wskazówki dotyczące dostosowania systemu.
PROQUAL Management Institute
B. T. Greber Spółka Jawna
